Ubuntu: de perfecte desktop – FTP

Dit artikel is onderdeel van de reeks Ubuntu: de perfecte desktop. Lees (als je dat nog niet gedaan hebt) eerst het artikel Ubuntu: de perfecte desktop – Introductie, voordat je dit artikel leest.

FTP is een File Transfer Protocol protocol dat uitwisseling van bestanden tussen computers vergemakkelijkt. Om FTP te kunnen gebruiken, heb je een server en een client applicatie nodig. Om bestanden te versturen (uploaden) of te ontvangen (downloaden) moet je met een FTP client een verbinding maken met een FTP server. Zowel een FTP client als een FTP server kunnen actief zijn op een computer. Verder moet voor FTP poort 21 openstaan op de firewall.

Hier bespreken we FileZilla als client en vsFTPd (very secure FTP daemon) als server.

FileZilla

FileZilla is een grafische FTP client met de volgende features:

• ondersteund FTP, SFTP (SSH FTP) en FTPS (FTP over SSL/TLS),
• ondersteund IPv6,
• ondersteund bestanden groter dan 4GB aan,
• favorieten,
• drag en drop functionaliteit,
• instellen van snelheidslimieten,
• folders vergelijken,
• gesynchroniseerd folders bekijken,
• keep-alive functie,
• het aanpassen van een bestand op afstand,
• beheer FTP sites,
• loggen van acties.

Installeren van FileZilla

1. Ga naar Toepassingen –> ‘Ubuntu Softwarecentrum’.
2. Vul rechtsboven in het zoekvenster filezilla in.
3. Klik op de Installeren button van FileZilla.
   
4. Sluit het ‘Ubuntu softwarecentrum’ venster.

FileZilla gebruiken

Voor elk protocol moeten de volgende poorten in de firewall (router of per computer) openstaan:

Protocol	Standaard poort
FTP / FTPES	21
FTPS	990
SFTP	22

Met behulp van de Netwerkconfiguratiewizard kan je testen of de firewall en/of router goed ingesteld staat.

1. Ga naar Bewerken –> ‘Netwerkconfiguratiewizard…’.
2. Klik op de Volgende button.
3. Kies de volgende opties:
   • Overdrachtsmodus: Passief (aangeraden). In passieve overdrachtsmodus vraagt FileZilla de server naar een poort en zal met deze poort de verbinding maken.
   • Fallback toelaten naar andere overdrachtsmodus bij een foutmelding. Laat deze aanstaan, zodat je ook een verbinding kan opzetten naar een FTP server die alleen een actieve overdrachtsmodus toestaan.

   
   Klik op de Volgende button.

4. Kies de optie ‘Gebruik het interne IP-adres van de server in de plaats’ en klik op de Volgende button.
   
5. Afhankelijk van het internet abonnement dat je hebt, heb je van je internet provider een vast of een dynamisch IP-adres gekregen. Dynamisch wil zeggen dat je om de zoveel tijd een ander IP-adres krijgt. Kies de optie ‘Gebruik het volgende IP-adres’ indien je van de internet provider een vast IP-adres hebt gekregen en vul dit IP-adres in. Anders kies je voor de optie ‘Extern IP-adres ophalen van de volgende URL:’.
   Laat de optie ‘Gebruik geen extern IP-adres op lokale verbindingen’ aangevinkt staan.
   
   Klik op de Volgende button.
6. Kies de optie ‘Vraag het besturingssysteem naar een poort’.
   
   Klik op de Volgende button.
7. Klik op de Testen button.
   
   Klik op de Volgende button.
8. In het volgende venster wat verschijnt moet op de tweede regel ‘Gefeliciteerd, uw configuratie schijnt te werken’ staan. Zo niet , dan moet je de wizard herstarten door op de ‘Wizard herstarten’ button te klikken en opnieuw bij punt 2 hierboven verder gaan. Als de configuratie werkt kan je op de Afronden button klikken.
   
   De configuratie wordt nu opgeslagen in de instellingen van FileZilla.

Vervolgens gaan we sites aanmaken waarmee we een FTP verbinding willen hebben.

1. Ga naar Toepassingen –> Internet –> FileZilla.
2. Ga in FileZilla naar het menu Bestand –> Sitebeheer of klik op het Sitebeheer button in de werkbalk. Het Sitebeheer venster verschijnt.
3. Klik in het Sitebeheer venster op de ‘Nieuwe site’ button.
4. Vul een naam in voor site.
   
5. Vul in het tabblad Algemeen de volgende gegevens in:
   • Host: afhankelijk van waar de FTP server zich bevindt vul je het volgende in:
     • Localhost of 127.0.0.1 als de server zich op je eigen computer bevindt waar ook de client draait.
     • LAN (Local Area Network) IP-adres of computernaam als de server zich in een lokaal netwerk bevindt. Deze IP-adressen beginnen meestal met 196.168.0 of 192.168.1.
     • Internet IP-adres of domeinnaam als de server zich op het internet bevindt.
   • Poort: specificeer hier de pport als deze afwijkt van de standaard poort (21 voor FTP).
   • Servertype: Kies uit FTP, SFTP, FTPS of FTPES afhankelijk van het protocol wat door de FTP server gebruikt wordt.
   • Inlogtype: gebruik ‘Vraag naar een wachtwoord’ voor de veiligheid.
   • Gebruiker: de naam van de gebruiker die kan aanloggen op de server.

   

6. Ga naar het tabblad Geavanceerd en vul de volgende gegevens in:
   • ‘Standaard lokale map’: vul hier de naam van de folder op je eigen computer in die geopend moet worden als je een verbinding naar deze site opzet.
   • ‘Standaard externe map’: vul hier de naam van de folder op de server in de geopend moet worden als je een verbinding naar deze site opzet.
   • ‘Gesynchroniseerd bladeren gebruiken’: vink deze optie aan als je synchroon wilt bladeren tussen de standaard lokale en standaard externe map.

   

7. Ga naar het tabblad Overdrachtinstellingen. Hier hoef je niet per se iets te veranderen.
   
8. Ga naar het tabblad Karakterset. Ook hier hoef je niet per se iets te veranderen.
   
9. Klik op de Verbinden button om te controleren of je een verbinding kan maken. Indien je SFTP als protocol gedefinieerd hebt, dan wordt bij het tot stand brengen van de verbinding gevraagd voor een hostsleutel van de server (SSH RSA sleutel). Vink de optie ‘Deze host altijd vertrouwen en deze sleutel toevoegen aan de cache’ aan en klik op de OK button.
   

Doe bovenstaande voor elke site waarmee je een verbinding nodig zal hebben.

Je kan nu een verbinding naar een FTP server maken door of de Sitebeheerder of de snelverbinden toolbar te gebruiken. In de snelverbinden toolbar vul je ‘Host:’, ‘Gebruikersnaam:’, ‘Wachtwoord:’,'Poort:’ in en klik dan op de Snelverbinden button.

Om bestanden te versturen of ontvangen moet je deze eerst selecteren en kies daarna met een rechter muisklik op deze selectie de optie ‘Uploaden’ of ‘Downloaden’. Een alternatief en snellere methode is de selectie naar het andere venster (lokale of externe site) te slepen.

In het menu Bewerken –> ‘Instellingen…’ zijn de belangrijkste instellingen al door de configuratiewizard ingevuld, maar je kan nog enkele andere opties instellen. Opties zoals het aantal gelijktijdige downloads en uploads, download en upload snelheidslimieten, de opmaak van het FileZilla venster, enz.

vsFTPd

vsFTPd staat voor “very secure FTP daemon” en is een erg veilige, stabiele en snelle FTP server. Het ondersteund onder andere IPv6 en versleuteling (encryptie) via SSL.

Installeren van vsFTPd

1. Ga naar Toepassingen –> ‘Ubuntu Softwarecentrum’.
2. Vul rechtsboven in het zoekvenster vsftp in.
3. Klik op de Installeren button van ‘lightweight, efficient FTP server written for security’.
   
4. Sluit het ‘Ubuntu softwarecentrum’ venster.

Gebruik van vsFTPd

Voordat we vsFTPd kunnen gebruiken moeten we de server eerst configureren. Standaard laat vsFTPd geen lokale gebruikers toe en mag je alleen maar bestanden ontvangen (downloaden) en niet versturen (uploaden). Om dit te wijzigen moet het configuratiebestand worden aangepast.

1. Ga naar Toepassingen –> Hulpmiddelen –> Terminalvenster.
2. Voer het commando sudo gedit /etc/vsftpd.conf uit.
3. Maak in het gedit venster de volgende wijzigingen in het vsftpd.conf bestand
   • maak local_enable=YES actief door het commentaarhekje (#) te verwijderen om locale gebruikers toegang te geven tot de server,
   • maak write_enable=YES actief door het commentaarhekje (#) te verwijderen om gebruikers bestanden te laten schrijven. Standaard mogen gebruikers alleen maar lezen.

   Klik op Opslaan in de werkbalk en sluit het gedit venster.

4. Om vsFTPd de nieuwe configuratie te laten gebruiken, moeten we de server opnieuw starten. Voer hiervoor het commando sudo service vsftpd restart uit in het nog openstaande terminalvenster.

Nu zou je FTP tussen verschillende computers moeten kunnen gebruiken. Ik kan zelfs FTP op je eigen computer gebruiken om bestanden te kopiëren naar bijvoorbeeld externe schijven. Natuurlijk kan dit ook met bestandsbeheer (Nautilus), maar met FileZilla gaat het sneller en krijg je een overzicht of de actie wel of niet gelukt is. Handig bij een batch kopieeractie.

Gerelateerde artikelen:

Zie Ubuntu: de perfecte desktop – Introductie voor de complete inhoud van deze artikelenreeks.